વોશિંગ્ટન, 8 મે: બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લૂલા દા સિલ્વાએ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઇરાન સાથે સંવાદ પ્રક્રિયા આગળ વધારવા માટે અપીલ કરી છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં વેપાર, ટૅરિફ અને વૈશ્વિક સંઘર્ષો પર થયેલી દ્વિપક્ષીય બેઠક બાદ, લૂલાએ ટ્રમ્પને 2010ના પરમાણુ સમજૂતીની નકલ સોંપી, જે બ્રાઝિલ અને તુર્કી દ્વારા મધ્યસ્થતા કરવામાં આવી હતી.
લૂલાએ વોશિંગ્ટનમાં બ્રાઝિલ દૂતાવાસમાં મિડિયા સાથે વાત કરતા કહ્યું કે, તેમણે ટ્રમ્પને સ્પષ્ટ રીતે કહ્યું કે “યુદ્ધ કરતાં વાતચીત વધુ અસરકારક છે.” તેમણે ચેતવણી આપી કે ઇરાન સામેની સૈન્ય કાર્યવાહીથી વિશ્વમાં અસ્થીરતા વધારી શકે છે.
લૂલાએ કહ્યું, “મારું માનવું છે કે વાતચીત યુદ્ધ કરતાં વધુ સારી છે. મને લાગે છે કે ઇરાન પર હુમલો કરવાથી એટલો નુકસાન થશે જે તેઓ કલ્પના પણ કરી શકતા નથી.” તેમણે ટ્રમ્પને 2010ના સમજૂતીનું દસ્તાવેજ આપ્યું, જેમાં બ્રાઝિલ અને તુર્કી ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને વાતચીત કરી હતી.
લૂલાએ જણાવ્યું કે, “અમે ઇરાનને માનવા માટે તૈયાર કરી શક્યા હતા કે તે પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવે.” જોકે, તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે પછી પશ્ચિમ દેશોએ આ સમજૂતીને કમજોર કરી દીધી.
લૂલાએ કહ્યું, “આફસોસની વાત છે કે જ્યારે અમે આ સમજૂતીને અંતિમ રૂપ આપ્યો, ત્યારે મને ખબર નથી કે ઓબામા અને યુરોપીયન યુનિયન, અને બાકીના વિશ્વે ઇરાન પર દબાણ વધારવાનું કેમ નક્કી કર્યું.”
લૂલાએ ટ્રમ્પને જણાવ્યું કે તેઓ આ દસ્તાવેજ વાંચશે. તેમણે કહ્યું, “જ્યારે મેં તેમને દસ્તાવેજ આપ્યો, ત્યારે તેમણે કહ્યું- ‘હું આને આજે રાત્રે વાંચીશ.'”
બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાઓ ન થવા પર પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે આજની દુનિયા 1945 જેવી નથી અને બ્રાઝિલ, ભારત, જર્મની, જાપાન અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા દેશોને વૈશ્વિક નિર્ણયોમાં વધુ ભૂમિકા મળવી જોઈએ.
વ્હાઇટ હાઉસમાં થયેલી બેઠક દરમિયાન પરંપરાગત ઓવલ ઓફિસ પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજાઈ ન હતી. લૂલાએ કહ્યું કે તેમણે જાણબૂઝીને બેઠક પહેલા મીડિયા સાથે વાત ન કરી. તેમણે કહ્યું, “બેઠક પહેલા પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરવાનો કોઈ અર્થ નહોતો, જયારે સુધી વાતચીત ન થાય.”
બાદમાં, ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું કે બેઠક “ખૂબ સારી” રહી અને બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને ખાસ કરીને ટૅરિફ પર ચર્ચા થઈ.
લૂલાએ જણાવ્યું કે બંને દેશોએ વેપાર વિવાદો ઉકેલવા માટે 30 દિવસની અંદર સંયુક્ત કાર્ય સમૂહ બનાવવામાં સહમત થયા છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે ટૅરિફ અને બ્રાઝિલના વેપાર સંબંધિત અમેરિકી તપાસ વિવાદોનું ઉકેલ મળી શકે. તેમણે કહ્યું, “હું ખૂબ આશાવાદી છું. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે અમેરિકા ફરીથી બ્રાઝિલમાં રોકાણ કરે.”
લૂલાએ કહ્યું કે બ્રાઝિલ તેના મહત્વપૂર્ણ ખનિજ ક્ષેત્ર, ખાસ કરીને રેર અર્થ પ્રોજેક્ટ્સમાં અમેરિકી ભાગીદારી ઇચ્છે છે. પરંતુ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે બ્રાઝિલ માત્ર કાચા માલનો નિકાસકર્તા બનવા માંગતો નથી. તેમણે કહ્યું, “અમે માત્ર નિકાસકર્તા બનીને રહેવા માંગતા નથી.”
ક્યુબા મુદ્દે, લૂલાએ દાવો કર્યો કે ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તેમનું “ક્યુબા પર હુમલો કરવાનો કોઈ ઇરાદો નથી.” લૂલાએ આને “સારા સંકેત” તરીકે ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું, “ક્યુબા વાતચીત કરવા માંગે છે અને તે લાંબા સમયથી લાગેલા પ્રતિબંધો દૂર કરવા માટે ઉકેલ શોધી રહ્યું છે.”
આ બેઠક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે અમેરિકા અને બ્રાઝિલના સંબંધોમાં ટૅરિફ, ટેકનિકલ નિયમો અને ઇરાન સહિત અનેક વૈશ્વિક મુદ્દાઓને લઈને તણાવ છે. ટ્રમ્પ શાસન બ્રાઝિલના માલ પર નવા ટૅરિફ લગાવવાના વિચાર પર પણ છે.
વિચારધારા અને જૂના તણાવો છતાં, બંને નેતાઓએ પરસ્પર સંબંધોને સ્થિર બનાવવાની ઇચ્છા દર્શાવી છે. લૂલાએ વાતચીતને સકારાત્મક ગણાવી અને કહ્યું કે તાજેતરની મુલાકાતોમાં બંને નેતાઓ વચ્ચે સારી સમજણ બની છે.