વોશિંગ્ટન, એપ્રિલ 15: અમેરિકાની મધ્યસ્થતામાં ઇઝરાયલ અને લેબનાન વચ્ચે એક દુર્લભ અને ઉચ્ચ સ્તરીય સીધી બેઠક યોજાઈ. છેલ્લા 30 વર્ષમાં આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે બંને દેશોએ આ સ્તરે સીધો સંવાદ કર્યો છે.
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો દ્વારા આ બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે આ બેઠકને “ઇતિહાસિક અવસર” ગણાવ્યું અને જણાવ્યું કે આ પ્રયાસ માત્ર તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ સુધી મર્યાદિત નથી. તેમનું કહેવું છે કે આનો ઉદ્દેશ્ય આ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા 20-30 વર્ષથી હાજર હિઝબુલ્લાહના પ્રભાવને સ્થાયી રીતે સમાપ્ત કરવો છે.
રૂબિયો એ જણાવ્યું કે લેબનાનના લોકો હિઝબુલ્લાહ અને ઈરાનની આક્રમક નીતિઓના શિકાર છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ પ્રક્રિયા લાંબી હશે અને તેને એક જ દિવસે પૂર્ણ કરી શકાતી નથી.
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, આ બેઠકમાં અમેરિકાના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને ઇઝરાયલ અને લેબનાનના રાજદૂતોએ ભાગ લીધો. 1993 પછી આ બંને દેશો વચ્ચેની પ્રથમ મોટી ઉચ્ચ-સ્તરીય વાતચીત હતી અને તેને ઉપયોગી ગણવામાં આવી. તમામ પક્ષોએ સહમતી વ્યક્ત કરી કે નિર્ધારિત સમય અને સ્થળે સીધી વાતચીત શરૂ કરવામાં આવશે.
અમેરિકાએ લેબનાનની આ યોજના સમર્થન આપ્યું છે, જેમાં તે દેશમાં માત્ર સરકાર પાસે જ શક્તિ (સૈનિક નિયંત્રણ) રાખવા માંગે છે અને ઈરાનના પ્રભાવને સમાપ્ત કરવા માંગે છે. સાથે જ, અમેરિકાએ ઇઝરાયલના આ અધિકારને પણ પુનરાવર્તિત કર્યું છે કે તે હિઝબુલ્લાહના હુમલાઓથી પોતાની રક્ષા કરી શકે છે. અમેરિકાએ જણાવ્યું કે કોઈપણ સમજૂતી માટે બંને દેશો વચ્ચે સીધી સહમતી જરૂરી હશે, ન કે કોઈ અલગ માધ્યમ દ્વારા.
ઇઝરાયલએ જણાવ્યું છે કે તે તમામ ગેર-સરકારી આતંકવાદી સંગઠનોને નિઃશસ્ત્ર કરવા અને લેબનાનમાં હાજર આતંકથી જોડાયેલા ઢાંચાને સમાપ્ત કરવા માટે સમર્થન આપે છે. સાથે જ, તેણે સ્થાયી શાંતિ માટે સીધી વાતચીતની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી.
લેબનાનએ નવેમ્બર 2024માં થયેલા યુદ્ધવિરામ સમજૂતીને સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં લાવવાની માંગ કરી. તેણે તેની ક્ષેત્રીય અખંડતા અને સંપૂર્ણ સંપ્રભુતા અંગેની વાત પુનરાવર્તિત કરી અને દેશમાં ચાલી રહેલા માનવતાવાદી સંકટને દૂર કરવા માટે યુદ્ધવિરામ અને જરૂરી પગલાં લેવા માંગણી કરી.
વોશિંગ્ટન પોસ્ટની રિપોર્ટ અનુસાર, વોશિંગ્ટનમાં લેબનાન અને ઇઝરાયલના રાજનયિકોએ સામનો કર્યો. આ બેઠક એક કાર્ય સમૂહ તરીકે થઈ, જેનું ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધવિરામ અને સીમા પર થતા ઝઘડાઓને રોકવું હતું. આ બેઠક બે કલાકથી વધુ સમય ચાલ્યા.
ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સે જણાવ્યું છે કે આ વાતચીત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે દક્ષિણ લેબનાનમાં લડાઈ ચાલુ છે. આથી સ્થિતિની નાજુકતા અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના વ્યાપક યુદ્ધવિરામ પ્રયાસો પર ખતરા ઊભી થઈ છે. રિપોર્ટમાં વધુ જણાવાયું છે કે ઇઝરાયલ અને લેબનાન વચ્ચે કોઈ આફિશિયલ રાજનયિક સંબંધો નથી.
રૂબિયો એ જણાવ્યું કે આ વાતચીત એક એવા ઢાંચાને તૈયાર કરવામાં મદદ કરી શકે છે, જેથી સ્થાયી અને ટકાઉ શાંતિ સ્થાપિત થઈ શકે. આથી ઇઝરાયલના લોકો ડર વિના જીવી શકશે અને લેબનાનના નાગરિકોને વધુ સારું ભવિષ્ય મળી શકશે.
ઇઝરાયલ અને લેબનાન વચ્ચે લાંબા સમયથી તણાવ રહ્યો છે, જેના પાછળ સીમા વિવાદ અને ઈરાન સમર્થિત હિઝબુલ્લાહની હાજરી છે. બંને દેશો વચ્ચે સીધી વાતચીતના પ્રયાસો ખૂબ જ ઓછા થયા છે અને ઘણીવાર વધુ સમય સુધી ટકી શકતા નથી.