મુંબઈ, સપ્ટેમ્બર 10: નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (એનએસઈ)નું ઇનિશિયલ પબ્લિક ઓફરિંગ (આઈપીઓ) તે સમયે બજારમાં પ્રવેશ કરવા જઈ રહ્યું છે, જ્યારે એક્સચેન્જે એક્વિટી ઓપ્શનના ઘટતા માર્કેટ શેર, કડક ડેરિવેટિવ્સ નિયમો અને મર્યાદિત વૃદ્ધિના અવસરો જેવી પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે.
એનએસઈની આરએચપીમાં આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, નાણાંકીય વર્ષ 2023-24માં એક્વિટી ઓપ્શન (પ્રીમિયમ વેલ્યુ) વિભાગમાં તેનો માર્કેટ શેર 96.9 ટકા હતો, જે નાણાંકીય વર્ષ 2024-25માં ઘટીને 87.4 ટકા અને નાણાંકીય વર્ષ 2025-26માં 74.71 ટકા થઈ ગયો છે.
આ રીતે, છેલ્લા ત્રણ નાણાંકીય વર્ષોમાં આ વિભાગમાં એનએસઈનો માર્કેટ શેર 22.2 ટકા ઘટી ગયો છે. જોકે, અન્ય વિભાગોમાં એનએસઈની પકડ મજબૂત રહી છે.
બીજી તરફ, એનએસઈનો કેશ વિભાગમાં માર્કેટ શેર સતત 90 ટકા કરતાં વધુ રહ્યો છે, જે મર્યાદિત વિકાસના અવસરોને દર્શાવે છે.
એનએસઈનો માર્કેટ શેર એક્વિટી કેશ વિભાગમાં નાણાંકીય વર્ષ 2023-24માં 92.7 ટકા, નાણાંકીય વર્ષ 2024-25માં 93.6 ટકા અને નાણાંકીય વર્ષ 2025-26માં 92.99 ટકા હતો.
સરકાર દ્વારા ડેરિવેટિવ્સ સંબંધિત નિયમોને કડક બનાવવું પણ એનએસઈ માટે મોટી પડકાર બની રહ્યું છે. રોકાણકારોના સતત મોટા નુકસાનને કારણે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરકારે ડેરિવેટિવ્સ ટ્રેડિંગને ઘટાડવા માટે કેટલાક કડક પગલાં લીધા છે, જેમાં સિક્યોરિટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (એસટીટી)માં વધારો અને મારજિન ઘટાડવા જેવા પગલાં સામેલ છે.
કેન્દ્રિય નાણાંકીય રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરી દ્વારા રાજ્યસભામાં આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન (એફએન્ડઓ) વિભાગમાં વિશિષ્ટ રિટેલ રોકાણકારોની સંખ્યા નાણાંકીય વર્ષ 26માં લગભગ 20 ટકા ઘટીને 78.6 લાખ રહી છે, જે નાણાંકીય વર્ષ 25માં 98.1 લાખ હતી.
એનએસઈએ પણ તેની આરએચપીમાં જણાવ્યું છે કે ડેરિવેટિવ્સ, ખાસ કરીને એફએન્ડઓ માર્કેટમાં વોલ્યુમમાં ઘટાડો તેના વ્યવસાય પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે અને આથી તેનો નફો પણ અસરિત થઈ શકે છે.