લખનૌ, 3 જૂન: નેશનલ કેપિટલ રિજિયન (એનસીઆર)માં વાયુ પ્રદૂષણને નિયંત્રણમાં લેવા માટે ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા 2026માં 30 થી 35 ટકા સુધીના ઘટાડાનો લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. આ માટે જૂનથી જૂલાઈ સુધીના સમયગાળામાં જૂના અને પ્રદૂષણકારક વાહનો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. 1 ઓક્ટોબરથી એનસીઆરના તમામ પેટ્રોલ પંપો પર ‘નો પીયુસીસી, નો ફ્યુઅલ’ નિયમ લાગુ કરવામાં આવશે, જે અંતર્ગત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પ્રમાણપત્ર (પીયુસીસી) વિના વાહનોને ઇંધણ નહીં મળે.
મુખ્ય સચિવ એસપી ગોયલની અધ્યક્ષતામાં બુધવારે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠકમાં એનસીઆરમાં વાયુ ગુણવત્તા સુધારવા અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણના વિવિધ વિભાગોની કાર્યયોજનાની સમીક્ષા કરવામાં આવી. તેમણે તમામ વિભાગોને સંકલિત અને પરિણામમુખી કાર્યવાહી કરવા માટે નિર્દેશ આપ્યો.
મુખ્ય સચિવે જણાવ્યું કે વાહન પ્રદૂષણ, ઔદ્યોગિક ઉત્સર્જન, રસ્તાની ધૂળ, બાંધકામ અને વિધ્વંસ કચરો, હરિત આવરણ વિસ્તરણ અને પરાળી વ્યવસ્થાપન જેવા મુખ્ય પ્રદૂષણના સ્ત્રોતો પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવશે. સાથે જ, સામાન્ય નાગરિકોની ભાગીદારી વધારવા માટે વ્યાપક જનજાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવવામાં આવશે.
બેઠકમાં જણાવાયું કે ‘નવો સફર’ યોજના હેઠળ એનસીઆરના ચાર જિલ્લાઓમાં 26.19 લાખ અંતિમ જીવન (ઈઓએલ) વાહનોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. જાન્યુઆરીથી એપ્રિલ 2026 દરમિયાન 37,156 જૂના વાહનોને સ્ક્રેપ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 460 વાહનોને જબ્ત કરવામાં આવ્યા છે. ‘નો પીયુસીસી, નો ફ્યુઅલ’ નિયમ માટે એનસીઆરના 1,041 પેટ્રોલ પંપો પર ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ ઓળખાણ (એનપીઆર) કેમેરા લગાવવામાં આવશે.
સ્વચ્છ જાહેર પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ગાઝિયાબાદ, નોઇડામાં કુલ 975 ઇલેક્ટ્રિક બસોના સંચાલનનો લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં આ શહેરોમાં 100 ઇ-બસો કાર્યરત છે. વાયુ ગુણવત્તાની દેખરેખને મજબૂત બનાવવા માટે એનસીઆર-ઉત્તર પ્રદેશ વિસ્તારમાં 43 સ્થિર પર્યાવરણ વાયુ ગુણવત્તા દેખરેખ સ્ટેશન (સીએક્યૂએમએસ) સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ નિયંત્રણ હેઠળ 725 પ્રદૂષણકારક ઉદ્યોગોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. 613 એકમોમાં ઓનલાઇન સતત ઉત્સર્જન દેખરેખ પ્રણાળી (ઓસીઇએમએસ) સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. 665 ઉદ્યોગોમાં વાયુ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ ઉપકરણ (એપીસીડીઓ)ની જરૂરિયાત ઓળખવામાં આવી છે.
આ પ્રોજેક્ટ માટે અંદાજે 3,666 કરોડ રૂપિયાનું ખર્ચ થવાની આશા છે. અત્યાર સુધી 143.8 કિલોમીટર માર્ગ પુનર્વિકાસ કાર્ય પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે.
મુખ્ય સચિવે તમામ વિભાગોને નિર્ધારિત લક્ષ્યોને સમયસર પૂર્ણ કરવા અને નિયમિત સમીક્ષાના માધ્યમથી કાર્યની ગુણવત્તા જાળવવા માટે નિર્દેશ આપ્યો છે. એનસીઆરમાં સ્વચ્છ હવા અને શ્રેષ્ઠ જીવન ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવું સરકારની પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ છે.