નવી દિલ્હી, 27 ઓગસ્ટ: ગણેશ ચતુર્થીની ઉજવણી ભગવાન ગણેશને સમર્પિત એક મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે. આ દિવસે ભક્તો ઉત્સાહ અને શ્રદ્ધા સાથે પોતાના ઘરો અને પંડાલોમાં ગણપતિ બાપ્પાની સ્થાપના કરે છે. માનવામાં આવે છે કે ભગવાન ગણેશ વિઘ્નહર્તા છે અને તેમની પૂજા કરવાથી જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે. ચાલો જાણીએ કે આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થિ ક્યારે છે, બાપ્પાની સ્થાપનાનો શુભ મુહૂર્ત શું છે અને પૂજાની યોગ્ય રીત શું છે.
પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થિ 14 સપ્ટેમ્બરે છે. ભાદ્રપદ શુક્લ પક્ષની ચતુર્થિ તારીખ 14 સપ્ટેમ્બરે સવારે 7:06 વાગ્યે શરૂ થશે અને 15 સપ્ટેમ્બરે સવારે 7:44 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. ઉદય તિથિ અનુસાર ગણેશ ચતુર્થિનો તહેવાર 14 સપ્ટેમ્બરે જ મનાવાશે.
ગણપતિની સ્થાપના અને પૂજાના માટે મધ્યાહ્નનો સમય ખાસ શુભ માનવામાં આવે છે. નવી દિલ્હીના પંચાંગ અનુસાર, 14 સપ્ટેમ્બરે પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત સવારે 11:02 વાગ્યે શરૂ થઈને બપોરે 1:31 વાગ્યે સુધી રહેશે. અલગ-અલગ શહેરોમાં સૂર્યોદય અને સ્થાનિક પંચાંગના આધારે સમયમાં થોડો તફાવત હોઈ શકે છે.
બાપ્પાની સ્થાપના કરતા પહેલા પૂજા કરવાની જગ્યા સારી રીતે સાફ કરી લો. ત્યારબાદ ચૌકી પર સાફ કપડું બિછાવો અને તેમાં ભગવાન ગણેશની પ્રતિમા સ્થાપિત કરો. પ્રતિમા સ્થાપિત કર્યા પછી, સૌપ્રથમ ભગવાન ગણેશનું ધ્યાન કરો. ત્યારબાદ પૂજાનો સંકલ્પ લો અને ભગવાનને જળ, અક્ષત, ફૂલ વગેરે અર્પણ કરો. ગણેશજીને રોળી, સિંદૂર, દુર્વા અને ફૂલ ચઢાવો. ગણેશ પૂજામાં દુર્વાનો ખાસ મહત્વ છે. ત્યારબાદ ધૂપ અને દીપ જલાવીને પૂજા કરો.
ભગવાન ગણેશને મોદક અને લાડુનો ભોગ લગાડવો શુભ માનવામાં આવે છે. તમે તમારી શ્રદ્ધા અનુસાર ફળ અને અન્ય પ્રસાદ પણ અર્પણ કરી શકો છો. પૂજા દરમિયાન ‘ઓમ ગં ગણપતયે નમઃ’ મંત્રનો જાપ કરો. ત્યારબાદ ગણેશ ચતુર્થીની કથા વાંચો અથવા સાંભળો અને અંતે ભગવાન ગણેશની આરતી કરો.
ગણેશ ઉત્સવ ઘણા પરિવારો અને સ્થળોએ અલગ-અલગ સમયગાળા સુધી ઉજવવામાં આવે છે. ઘરમાં સ્થાપિત ગણપતિનું વિસર્જન ડેઢ દિવસ, ત્રીજા, પાંચમા, સાતમા કે દસમા દિવસે પરિવારમાંની પરંપરા અનુસાર કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે અનંત ચતુર્દશી 25 સપ્ટેમ્બરે છે અને આ જ દિવસે મોટા પાયે ગણપતિનું વિસર્જન કરવામાં આવશે.