નવી દિલ્હી, 9 ઓક્ટોબર: નૉર્વેની નોબેલ સમિતિએ ભારતીય મૂળની નવનેથમ ‘નાવી’ પિલ્લૈને 2026નો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર આપવાનો જાહેરાત કરી છે. આ પુરસ્કાર તેમને શાંતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને પ્રોત્સાહન આપવા માટેના પ્રયાસો માટે આપવામાં આવ્યો છે.
નોબેલ પુરસ્કાર સમિતિના જણાવ્યા અનુસાર, 2026નો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર એ વ્યક્તિને આપવામાં આવી રહ્યો છે, જેમણે અસાધારણ સાહસ અને ઈમાનદારી સાથે વૈશ્વિક કાયદાની વ્યાપક વ્યવસ્થા તરફ નેતૃત્વ કર્યું છે. આ વર્ષના વિજેતાએ યુદ્ધ ગુનાઓ, માનવતા વિરુદ્ધ ગુનાઓ અને નરસંહારના કેસોમાં કાયદાકીય કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.
સમિતિએ જણાવ્યું કે શાંતિ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત કરનાર નાવી પિલ્લૈએ દેશો અને રાષ્ટ્રીય નેતાઓને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે અને હિંસા અને સંઘર્ષના પીડિતો માટે આશા જગાવી છે. નાવી પિલ્લૈ આપણા સમયની આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના સિદ્ધાંતોની મહાન પેરોકાર છે. તેમનો શાનદાર કરિયર કાયદાના વૈશ્વિક શાસનને સમર્થન આપવા, તેને મજબૂત બનાવવા અને તેનો વિસ્તરણ કરવાની જરૂરિયાતની યાદ અપાવે છે. ન્યાય અને માનવ ગૌરવ માટેની નાવી પિલ્લૈની પ્રતિબદ્ધતા એ તમામ લોકો માટે આશા અને પ્રેરણાનો સ્ત્રોત છે, જે વધુ શાંતિપૂર્ણ વિશ્વ બનાવવા માંગે છે.
નોબેલ પુરસ્કાર સમિતિએ જણાવ્યું કે નાવી પિલ્લૈનો વૈશ્વિક કાયદાના સિદ્ધાંતો પ્રત્યેનો સમર્પણ અને સાચું-ખોટું અંગેનો મજબૂત દૃષ્ટિકોણ તેમના લાંબા કરિયરની ઓળખ બની છે. દક્ષિણ આફ્રિકાના ડર્બનમાં રંગભેદના સમયમાં ભારતીય તમિલ મૂળના પરિવારમાં જન્મેલી પિલ્લૈએ વકીલ બનીને કાયદાના ક્ષેત્રમાં નવી મિસાલ સ્થાપિત કરી. તેમણે ઊંડા સામાજિક ભેદભાવ, જાતીય અલગાવ અને બેહિશ્કાર જેવી પડકારોનો સામનો કર્યો. નેલ્સન મંડેલા અને રંગભેદ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવનાર અન્ય લોકોનું રક્ષણ કરવાથી લઈને આપણા સમયના મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય મામલામાં ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપવાની સુધી, તેમના સમગ્ર સફરમાં ન્યાય માટેના સંઘર્ષની એક સમાન ધારા જોવા મળે છે.
સમિતિએ જણાવ્યું કે આ વર્ષે માન્યતા પ્રાપ્ત વ્યક્તિ નાવી પિલ્લૈએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના દાયરા અને તેના પ્રભાવને નોંધપાત્ર રીતે વધાર્યું છે. તેમણે દક્ષિણ આફ્રિકાના હાઈ કોર્ટ, રવાંડા માટેના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત ન્યાયાધિકરણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત ન્યાયાલયમાં ન્યાયાધીશ તરીકે કામ કર્યું છે. તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની માનવાધિકાર ઉચ્ચ આયોગમાં પણ રહી ચુકી છે અને તાજેતરમાં કબજાવાળા ફિલિસ્તીની વિસ્તારમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સ્વતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસ આયોગની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આજે નાવી પિલ્લૈ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલય (આઈસજે)માં મ્યામાર પર નરસંહારના આરોપમાં ન્યાયાધીશ છે.
સમિતિએ જણાવ્યું કે ઐતિહાસિક આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતના મામલામાં નાવી પિલ્લૈએ દર્શાવ્યું છે કે કાયદાકીય ઉપાય યુદ્ધ અને હિંસા રોકવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. નાવી પિલ્લૈએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા સાથે સંકળાયેલા સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. તેમની સ્વતંત્ર વિચારશક્તિ, નિષ્ણાતતા અને દૃઢતા તેમને આપણા સમયના સૌથી માન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયવિદોમાંથી એક બનાવે છે.