નવી દિલ્હી, 12 સપ્ટેમ્બર: વૈશ્વિક સ્તરે વધતા યુદ્ધ અને તણાવ વચ્ચે ભારતમાં યોજાઈ રહેલ બ્રિક્સ શિખર સમ્મેલનનું મહત્વ વધુ વધી ગયું છે. રક્ષા વિશેષજ્ઞ કમોડોર (રિટાયર્ડ) રંજીત રાયએ જણાવ્યું કે જ્યારે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ ચોથા વર્ષમાં પ્રવેશી રહ્યું છે અને પશ્ચિમ એશિયામાં ઇરાન-ઇઝરાયલ સંઘર્ષ ઊંડા થઈ રહ્યું છે, ત્યારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા આ સમ્મેલનનું આયોજન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
રંજીત રાયએ જણાવ્યું કે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં બ્રિક્સ સમ્મેલનનું મહત્વ ઘણું વધ્યું છે. એક તરફ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ ચોથા વર્ષમાં પ્રવેશી ગયું છે, બીજી તરફ અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલો કર્યો છે. ઇઝરાયલ ગાઝામાં હમાસ અને લેબનાનમાં સતત કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે, જ્યારે હૂતી હવે સાઉદી અરબ પર હુમલાની તૈયારીમાં છે. આવા સંવેદનશીલ સમયે આ બેઠક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકની અધ્યક્ષતા પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કરી છે, જેમણે વિશ્વના મોટા નેતાઓ સાથે મિત્રતાપૂર્વકના સંબંધો સ્થાપિત કર્યા છે. તેમણે શી જિનપિંગને આમંત્રિત કર્યો છે, જે આગામી દિવસે પહોંચશે, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ પુતિન પહેલેથી જ આવી ચૂક્યા છે અને દ્વિપક્ષીય ચર્ચા કરી ચૂક્યા છે.
તેમણે જણાવ્યું કે બ્રિક્સ સાથે સંકળાયેલ વેપાર સમ્મેલન પણ ચાલી રહ્યું છે અને આખરે બધું અર્થતંત્ર પર જ આધાર રાખે છે. 11 દેશો ધરાવતો બ્રિક્સ સમૂહ હવે દુનિયાની લગભગ અડધા વસ્તી અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રના મોટા ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ જ કારણ છે કે બ્રિક્સ દેશો હવે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ફંડમાં તેમની મોટી ભૂમિકા અને હિસ્સાની માંગ કરી રહ્યા છે. જ્યારે ગ્લોબલ સાઉથ ભારત મંડપમાં ભેગું થયું છે, ત્યારે પશ્ચિમ અને યુરોપની નજરો પણ આ પર જ ટકી છે. આ સમ્મેલન ખૂબ સારી રીતે આયોજન કરવામાં આવ્યું છે અને આશા છે કે આ વખતે અગાઉના સમ્મેલનની જેમ નહીં, જ્યાં યુએઈ અને ઇરાન કોઈ એક નિવેદન પર સહમત થઈ શક્યા નહોતા, પરંતુ આ વખતે સમ્મેલનના અંતે એક મજબૂત અને સાંભળવા લાયક સંયુક્ત નિવેદન સામે આવશે.
પ્રધાનમંત્રી મોદીની રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમિર પુતિન સાથેની મુલાકાત અમેરિકાને અને પશ્ચિમ દેશોને શું સંદેશ આપે છે અને રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ વચ્ચે મોદી-પુતિન સંબંધો ભારતના રક્ષા અને વ્યૂહાત્મક હિતો માટે કેટલાં મહત્વપૂર્ણ છે, આ પ્રશ્ન પર રક્ષા વિશેષજ્ઞે જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી દુનિયાને સંદેશ આપી રહ્યા છે કે ભારત પશ્ચિમ વિરોધી નથી, ભારત કોઈનો વિરોધી નથી. પ્રધાનમંત્રી હંમેશા ‘વસુધૈવ કૂટુંબકમ’ની વાત કરે છે, એટલે કે સમગ્ર વિશ્વ એક પરિવાર છે. જો બધા દેશો મળીને સહયોગ કરે તો સમગ્ર વિશ્વને ફાયદો થશે.
વિશેષજ્ઞે જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ઇરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયન સાથે પણ મુલાકાત કરી છે. અમેરિકા એક મહાશક્તિ છે અને તે ઇઝરાયલ સાથે ઊભું છે, જે પોતે એક મોટી સૈન્ય શક્તિ છે. ઇઝરાયલ ગાઝામાં લોકોને હુમલો કરી રહ્યું છે, લેબનાન પર કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે અને તેને તેની સુરક્ષાના નામે યોગ્ય ઠેરવે છે, જ્યારે તે ફિલિસ્તીનને એક સ્વતંત્ર રાજ્ય તરીકે સ્વીકારતું નથી. આ બધા મહત્વના મુદ્દાઓ રાષ્ટ્રપતિ પુતિન સાથેની વાતચીતમાં ઉઠ્યા હશે અને ઇરાનના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની બેઠકમાં પણ ઉઠ્યા હશે. જોકે દરેક વાત જાહેર કરવામાં નહીં આવે. પ્રધાનમંત્રી સારી રીતે જાણે છે કે ભારત આ વૈશ્વિક સંકટોમાં શું અને કેટલું યોગદાન આપી શકે છે.