મનીલા, 22 જુલાઈ: વિદેશ મંત્રીએ એસ. જયશંકરે ફિલીપીન્સની રાજધાની મનીલામાં ચીનના વિદેશ મંત્રીએ વાંગ યી સાથે વ્યાપક ચર્ચા કરી. આ દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું, “ભારત અને ચીનના સંબંધો ધીમે ધીમે સામાન્ય થવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે.” બંનેએ ભારત-ચીન દ્વિપક્ષીય સંબંધો, સીમા પર શાંતિ અને સ્થિરતા તેમજ પ્રધાન ક્ષેત્રિય અને વૈશ્વિક ઘટનાઓ પર ચર્ચા કરી.
વિદેશ મંત્રીએ એસ. જયશંકરે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર બેઠકની માહિતી શેર કરતા જણાવ્યું કે તેમણે પૂર્વી એશિયા શિખર સંમેલન (ઈએએસ) અને આસિયાન ક્ષેત્રિય મંચ (એઆરએફ)ની બેઠકના ઇતર ચીનના વિદેશ મંત્રીએ વાંગ યી સાથે વિસ્તૃત ચર્ચા કરી.
બેઠકની શરૂઆતમાં જયશંકરે જણાવ્યું, “તમે સાથે ફરી મળીને આનંદ થયો. ઈએએસ અને આસિયાન ક્ષેત્રિય મંચમાં અમારી ભાગીદારી માત્ર સામૂહિક રીતે વિચારોના આદાન-પ્રદાનનો અવસર જ નથી આપતી, પરંતુ આ દ્વિપક્ષીય બેઠકનો પણ અવસર આપે છે.”
તેઓએ જણાવ્યું કે આ બેઠક ભારત-ચીન સંબંધોની વર્તમાન સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા અને મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રિય અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટેનો અવસર છે. તેમણે કહ્યું, “અમે એક વર્ષ પહેલા મળ્યા હતા અને તમે તાજેતરમાં ભારત પણ આવ્યા હતા. આજની આ બેઠક અમારા સંબંધોનું મૂલ્યાંકન કરવા અને મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રિય અને વૈશ્વિક ઘટનાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે ઉપયોગી રહેશે.”
વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું કે ઓક્ટોબર 2024માં રશિયાના કઝાનમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે થયેલી બેઠક બાદ બંને દેશોના સંબંધો ધીમે ધીમે સામાન્ય થઈ રહ્યા છે.
તેઓએ જણાવ્યું, “ઓક્ટોબર 2024માં કઝાનમાં અમારા નેતાઓની બેઠક બાદ ભારત અને ચીનના સંબંધો ધીમે ધીમે સામાન્ય થવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે. ગયા ઓગસ્ટમાં તિયાંજિનમાં તેમની મુલાકાતે આ દિશાને વધુ મજબૂત બનાવ્યું.”
જયશંકરે જણાવ્યું કે ભારત અને ચીન વચ્ચેના સ્થિર સંબંધો પરસ્પર આદર, સંયુક્ત હિતો અને એકબીજાની સંવેદનાઓનો આદર કરવા પર આધારિત હોવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું, “આ પ્રકારના સંબંધો બહુધ્રુવીય એશિયા અને વૈશ્વિક સ્તરે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે.”
સીમા વિવાદ પર વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું કે સીમા વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા સામાન્ય દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે અનિવાર્ય શરત છે.
તેઓએ જણાવ્યું, “સીમા વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા સામાન્ય સંબંધોની પૂર્વશરત છે. ઓક્ટોબર 2024થી બંને પક્ષો આ મહત્વપૂર્ણ ઉદ્દેશને સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને આ પર આગળ પણ સતત ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.”
જયશંકરે જણાવ્યું કે બંને દેશો વચ્ચેના મતભેદોને વિવાદમાં ન બદલવા દેવું જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું, “અમારા નેતાઓએ સહમતિ વ્યક્ત કરી હતી કે મતભેદો વિવાદનો સ્વરૂપ ન લે.” તેમને યોગ્ય રીતે સંભાળવું કૂટનૈતિક જવાબદારી છે.
વિદેશ મંત્રીએ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે ઉઠાવવામાં આવેલા પગલાંઓનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે સીધા ઉડાણોની પુનઃસ્થાપના, વીઝા વ્યવસ્થામાં સુધારો, કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાની પુનઃશરૂઆત અને સીમા વેપારની પુનઃસ્થાપન જેવા પગલાંઓનો ઉલ્લેખ કર્યો.
તેમ છતાં, તેમણે જણાવ્યું કે હજુ પણ ઘણા મુદ્દાઓ પર કામ કરવું બાકી છે. તેમાં ભારતીય કંપનીઓ માટે ન્યાયસંગત બજાર પહોંચ, વેપાર અસંતુલન, પુરવઠા શૃંખલાના સંબંધિત ચિંતાઓ અને સરકારી અને જન-સ્તરે સંપર્કને વધુ સુગમ બનાવવું સામેલ છે.
જયશંકરે બ્રિક્સની ભારતની અધ્યક્ષતામાં ચીન દ્વારા આપવામાં આવેલા સહયોગની પણ પ્રશંસા કરી. તેમણે જણાવ્યું કે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓમાં બંને દેશો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર વિચારોનો આદાન-પ્રદાન કરવો પહેલાંથી વધુ જરૂરી છે.
–
કે.આર./