નવી દિલ્હી, 14 જૂન: ભારતના દુર્લભ પક્ષી ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ (જીઆઈબી)ના સંરક્ષણ અભિયાનને એક મોટી સફળતા મળી છે. કેન્દ્રિય પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રી ભુપેન્દ્ર યાદવે રવિવારે આ માહિતી આપી. તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં સંરક્ષણ પ્રજનન કાર્યક્રમ હેઠળ ત્રણ નવા ચૂજાઓનો જન્મ થયો છે.
કેન્દ્રિય મંત્રીએ ‘એક્સ’ પર આ સિદ્ધિની માહિતી શેર કરતા જણાવ્યું કે નવા જન્મેલા ત્રણ ચૂજાઓમાંથી એક જંગલી વિસ્તારમાંથી એકત્રિત કરેલા અંડામાંથી બહાર આવ્યો છે, જ્યારે બાકીના બે ચૂજાઓ કેદમાં આપવામાં આવેલા અંડાઓમાંથી જન્મ્યા છે.
આ નવા ચૂજાઓના જન્મ સાથે, આ યોજનાના ચોથા વર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં 26 ચૂજાઓનો જન્મ થયો છે. સંરક્ષણ કેન્દ્રમાં ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ પક્ષીઓની કુલ સંખ્યા 94 થઈ ગઈ છે. અધિકારીઓ અનુસાર, આ સીઝનમાં વધુ ચૂજાઓના જન્મની આશા છે.
ભુપેન્દ્ર યાદવે જણાવ્યું કે આ વર્ષે જન્મેલા 26 ચૂજાઓમાંથી 18 કૃત્રિમ ગર્ભાધાન, 4 કુદરતી પ્રજનન અને 4 જંગલી વિસ્તારોમાંથી એકત્રિત કરેલા અંડાઓ દ્વારા જન્મ્યા છે.
તેઓએ જણાવ્યું કે જંગલી વિસ્તારોમાંથી અંડા લેવા બદલ રાજસ્થાનમાં વિશેષ ‘જમ્પસ્ટાર્ટ ઇન્ટરવેન્શન’ તકનીક દ્વારા જંગલમાં પણ ત્રણ ચૂજાઓનો સફળ જન્મ થયો છે. આ પ્રક્રિયાનો ઉદ્દેશ પક્ષીઓની અનુક્રમિક વૈવિધ્યતા વધારવી અને શિકારીઓના ખતરા ઘટાડવી છે.
આ વર્ષે માર્ચમાં રાજસ્થાનમાં સ્થિત સંરક્ષણ પ્રજનન કેન્દ્રમાં બે નવા ચૂજાઓના જન્મ સાથે આ યોજના ચોથા વર્ષમાં પ્રવેશી હતી. તેમાં એક ચૂજો કુદરતી પ્રજનન અને બીજું કૃત્રિમ ગર્ભાધાન દ્વારા જન્મ્યું હતું.
કેન્દ્રિય મંત્રીએ આ સિદ્ધિ માટે રાજસ્થાન વન વિભાગના અધિકારીઓ અને સમગ્ર ટીમને અભિનંદન આપ્યા અને તેને ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ સંરક્ષણ અભિયાનની મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાવી.