નવી દિલ્હી, સપ્ટેમ્બર 27: 2025-26 ના આર્થિક વર્ષ (આકલન વર્ષ 2026-27) માટે ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 30 સપ્ટેમ્બર 2026 નજીક આવી રહી છે. દેશભરમાં કર વ્યાવસાયિકો અને વિવિધ ઉદ્યોગ સંગઠનો દ્વારા આ સમયસીમાને આગળ વધારવાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર અથવા કેન્દ્રિય સીધા કર બોર્ડ (CBDT) દ્વારા કોઈ અધિકૃત વિસ્તરણ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.
આ સ્થિતિમાં, ટેક્સ ઓડિટના દાયરે આવનારા કરદાતાઓને હાલની સમયસીમાને ધ્યાનમાં રાખીને તેમની તૈયારી પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. આવકવેરા વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 44AB હેઠળ આવનારા કરદાતાઓએ 30 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં પોતાનું ઓડિટ પૂર્ણ કરીને ઓડિટ રિપોર્ટ મેળવવી જરૂરી છે.
વિવિધ વ્યાવસાયિક સંગઠનો કહે છે કે આ વખતે ઓડિટ, મિલાન, ખુલાસા અને અન્ય અનુપાલન કાર્યમાં વધુ સમય લાગી રહ્યો છે. આ જ કારણે ઘણા સંગઠનો સમયસીમા વધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
મધ્ય પ્રદેશ ટેક્સ કન્સલ્ટન્ટ્સ એસોસિએશન (MPTCA) એ કેન્દ્રિય નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણને પત્ર લખીને ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 30 નવેમ્બર 2026 સુધી વધારવાની માંગ કરી છે. જો કે, જયારે સુધી કોઈ અધિકૃત સૂચના બહાર નથી આવતી, ત્યારે 30 સપ્ટેમ્બર ની સમયસીમા જ માન્ય ગણાશે. તેથી, કરદાતાઓએ આ 5 જરૂરી કામ તાત્કાલિક કરવાનું જોઈએ.
પ્રથમ, કરદાતાઓએ પોતાના લેખા-જોખા, વેચાણ અને ખરીદીના રેકોર્ડ, બેંક સ્ટેટમેન્ટ, બિલ, ચલાણ અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજોને વ્યવસ્થિત રાખવું જોઈએ. અપૂર્ણ માહિતી અથવા રેકોર્ડમાં વિસંગતતાઓ ઓડિટ પ્રક્રિયાને અસર કરી શકે છે.
બીજું, વેપારીઓએ જીએસટી ટર્નઓવર, કર વિગતો અને અન્ય નાણાકીય આંકડાઓનો પુસ્તકો સાથે મેળ કરવો જોઈએ. સાથે જ ફોર્મ 26AS, AIS (વાર્ષિક માહિતી નિવેદન) અને TIS (ટેક્સપેયર માહિતી સારાંશ)માં ઉપલબ્ધ માહિતીની પણ તપાસ કરવી જોઈએ, જેથી કોઈ પ્રકારની ભૂલ અથવા અસંગતિ સમયસર દૂર કરી શકાય.
ત્રીજું, લોન, સ્થાયી સંપત્તિઓ (ફિક્સ્ડ એસેટ્સ), સંબંધિત પક્ષો, કાયદેસર દેવું અને મોટા ખર્ચ જેવા મામલાની વિશેષ તપાસ કરવી જોઈએ. ઓડિટ રિપોર્ટને અંતિમ સ્વરૂપ આપતા પહેલા આ તમામ વ્યવહારોની ટેક્સ ટ્રીટમેન્ટ અંગે ઓડિટર સાથે ચર્ચા કરવી જરૂરી છે.
ચોથું, ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ અને આવકવેરા રિટર્ન (ITR)માં નોંધાયેલા આંકડાઓનો એકબીજાને મેળ ખાવું જરૂરી છે. ટર્નઓવર, ખર્ચ, કપાતો, કર સંબંધિત ખુલાસા અને આગળ લઈ જવામાં આવેલા નુકશાન જેવા આંકડામાં તફાવત થવાથી પછીની સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
અને પાંચમું, માત્ર ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ દ્વારા ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ અપલોડ કરવું પૂરતું નથી. રિપોર્ટ અપલોડ થયા પછી કરદાતાને તેમના આવકવેરા ઇ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર લોગ ઇન કરીને તેને મંજૂર કરવું પણ જરૂરી છે. તેથી, આ પ્રક્રિયા માટે પૂરતો સમય પહેલા જ કાઢવો જરૂરી છે.
ઘણાં કરદાતા ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ અને આવકવેરા રિટર્નની અંતિમ તારીખોને લઈને ગેરસમજમાં રહે છે. વર્તમાન નિયમો અનુસાર, ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 30 સપ્ટેમ્બર 2026 છે, જ્યારે ઓડિટના દાયરે આવનારા કરદાતાઓ માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 ઓક્ટોબર 2026 છે.
તેથી બંને સમયસીમાઓને અલગ-અલગ સમજવું અને તેમના અનુસાર તૈયારી કરવી જરૂરી છે.