નવી દિલ્હી, 20 એપ્રિલ: કેન્દ્રિય સંચાર અને પૂર્વોત્તર ક્ષેત્ર વિકાસ મંત્રી જયોતિરાદિત્ય સિંધિયાના અધ્યક્ષતામાં આજે સોમવારના રોજ ડાક વિભાગની આર્થિક વર્ષ 2025-26 ની વાર્ષિક વ્યવસાય સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ. આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકમાં દેશભરના 23 ડાક વિભાગના મુખ્ય પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ અને વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો, જ્યાં વિભાગના વાર્ષિક પ્રદર્શનની સમીક્ષા, વ્યૂહાત્મક પ્રાથમિકતાઓની પ્રગતિનું આકલન અને આગામી આર્થિક વર્ષ માટે રોડમેપ નક્કી કરવામાં આવ્યું.
બેઠકની શરૂઆતમાં કેન્દ્રિય મંત્રીએ વિભાગના છ મુખ્ય વર્ટિકલ્સ, એટલે કે પાર્સલ, મેલ, આંતરરાષ્ટ્રીય મેલ, પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ બેંક, પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ અને નાગરિક કેન્દ્રિત સેવાઓની વ્યાપક સમીક્ષા કરી. તેમણે જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ડાક વિભાગે આર્થિક વર્ષ 2024-25માં 13,218 કરોડ રૂપિયાના મુકાબલે આર્થિક વર્ષ 2025-26માં 15,296 કરોડ રૂપિયાનું આવક પ્રાપ્ત કર્યું છે, જે 16 ટકા ની નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. ઘણા વર્ષોમાં પ્રથમ વખત 15 ટકા થી વધુની વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જે વિભાગના પરંપરાગત ખર્ચ કેન્દ્રથી આવક આધારિત એકીકૃત સેવા નેટવર્ક બનવાની દિશામાં ઝડપથી વધતા પગલાંને દર્શાવે છે.
કેન્દ્રિય મંત્રીએ જણાવ્યું કે આ વૃદ્ધિ વિભાગના વિવિધ વ્યવસાયિક ક્ષેત્રોમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શનનું પરિણામ છે. પાર્સલ વ્યવસાયમાં આવક 669 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 1,133 કરોડ રૂપિયા થઈ છે, જે 69% ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. મેલ સેવાઓમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જ્યાં આવક 34% ની વૃદ્ધિ સાથે 2,396 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 3,202 કરોડ રૂપિયા થઈ છે. નાગરિક કેન્દ્રિત સેવાઓમાં 70% ની વૃદ્ધિ સાથે 508 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 864 કરોડ રૂપિયાનું આવક નોંધાયું.
આ ઉપરાંત, પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ બેંકમાં સ્થિર વૃદ્ધિ ચાલુ રહી, જે 6,888 કરોડ રૂપિયાથી 13% વધીને 7,756 કરોડ રૂપિયા થઈ છે. જ્યારે પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સે 1,171 કરોડ રૂપિયાથી 25% વધીને 1,458 કરોડ રૂપિયાનું આવક પ્રાપ્ત કર્યું. કેન્દ્રિય મંત્રીએ આ પણ જણાવ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય મેલ અને વૈશ્વિક વ્યવસાય ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતાના કારણે તાત્કાલિક અવરોધો જોવા મળ્યા. કેન્દ્રિય મંત્રીએ તાજેતરમાં શરૂ કરેલી ત્રણ પ્રીમિયમ સેવાઓ 24 સ્પીડ પોસ્ટ, 24 સ્પીડ પોસ્ટ પાર્સલ અને 48 સ્પીડ પોસ્ટને ઇન્ડિયા પોસ્ટની લોજિસ્ટિક્સ ક્ષમતાને મજબૂત કરવા અને એક્સપ્રેસ ડિલિવરીની બદલતી માંગોને પૂરી કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ તત્વ ગણાવ્યું.
સર્કલ-વાર પ્રદર્શનની સમીક્ષા કરતાં કેન્દ્રિય મંત્રીએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો કે સમગ્ર નેટવર્કમાં સમગ્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. 23 માંથી 8 સર્કલોએ તેમના નિર્ધારિત લક્ષ્યોનું 90% થી વધુ આવક પ્રાપ્ત કર્યું, જ્યારે 14 સર્કલોએ 80-90% વચ્ચે પ્રદર્શન કર્યું. માત્ર એક સર્કલનું આવક 80% થી નીચે રહ્યું. આવક પ્રદર્શનમાં તેમના લક્ષ્યનું 102% આવક પ્રાપ્ત કરીને રાજસ્થાન સર્કલે પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું, આસામે 95% સાથે બીજું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું, અને 94% આવક સાથે બિહાર અને છત્તીસગઢે સંયુક્ત રીતે ત્રીજું સ્થાન મેળવ્યું. કેન્દ્રિય મંત્રીએ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનાર સર્કલ્સને પુરસ્કૃત પણ કર્યું.
કેન્દ્રિય મંત્રીએ નાગરિક કેન્દ્રિત સેવાઓ (સીસીએસ), પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ અને પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ બેંકના પ્રદર્શનની પ્રશંસા કરતાં જણાવ્યું કે આ સેવાઓ આર્થિક સમાવિષ્ટા અને અંતિમ છોર સુધી સેવાઓની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. સાથે જ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઇન્ડિયા પોસ્ટની ભવિષ્યની વૃદ્ધિનો મુખ્ય આધાર તેની લોજિસ્ટિક્સ ક્ષતા હશે, જેના માટે પાર્સલ સેવાઓના વિસ્તરણ અને મેલ સેવાઓના પુનરોધ્ધાર પર વિશેષ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
સિંધીયાએ વિભાગ દ્વારા ઈ-કોમર્સ અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપનીઓ સાથે વધતી ભાગીદારી, તેમજ ગવર્નમેન્ટ-ટૂ-સિટિઝન અને ગવર્નમેન્ટ-ટૂ-ગવર્નમેન્ટ સેવાઓમાં વિસ્તરણને રેખાંકિત કર્યું. તેમણે જણાવ્યું કે ટેકનિકલ અપડેશન, પ્રક્રિયા સુધારણા અને ડેટા આધારિત નિર્ણય પદ્ધતિ દ્વારા ઇન્ડિયા પોસ્ટને એક સ્પર્ધાત્મક અને વિશ્વસનીય લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્ક તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.
તેમણે તમામ સર્કલ પ્રમુખોને ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ વ્યૂહોને અપનાવવા, જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા અને પરિણામો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો આહ્વાન કર્યો.