વોશિંગ્ટન, માર્ચ 17: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મંગળવારે જણાવ્યું કે નાટોના મોટાભાગના સહયોગી દેશોએ ઈરાન વિરુદ્ધના અમેરિકી સૈન્ય અભિયાનમાં જોડાવા માટે ના કરી દીધું છે. આ બાબતે તેમણે નારાજગી વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે અમેરિકાને કોઈ બાહ્ય સહાયની જરૂર નથી.
ટ્રમ્પે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું, “અમારા મોટાભાગના નાટો સહયોગીઓએ અમને જણાવ્યું છે કે તેઓ ઈરાનના ‘આતંકવાદી શાસન’ વિરુદ્ધના સૈન્ય અભિયાનમાં જોડાવા માંગતા નથી.” તેમ છતાં, તેમણે આ પણ જણાવ્યું કે લગભગ બધા દેશો આ વાત પર સહમત છે કે ઈરાનને કોઈપણ સ્થિતિમાં પરમાણુ હથિયાર પ્રાપ્ત કરવાની મંજૂરી ન આપવી જોઈએ.
નાટો દેશોના રુખ પર ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેમને આ પ્રતિસાદથી આશ્ચર્ય નથી. તેમણે કહ્યું, “હું હંમેશા માનતો હતો કે નાટો એકતરફી વ્યવસ્થા છે, અમે તેમની રક્ષા કરીએ છીએ, પરંતુ જરૂરતના સમયે તેઓ અમારા માટે કંઈ નથી કરતા.”
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે અમેરિકી સૈન્યએ ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતા ખૂબ જ હદ સુધી નબળા કરી દીધી છે. તેમણે જણાવ્યું, “અમે ઈરાનની નૌકાદળ, વાયુસેના, એર ડિફેન્સ અને રડાર સિસ્ટમને નષ્ટ કરી દીધું છે, અને તેમના ટોચના નેતૃત્વને પણ લગભગ સમાપ્ત કરી દીધું છે.”
આ સૈન્ય સફળતાઓ પછી હવે સહયોગીઓની મદદની જરૂર નથી. તેમણે કહ્યું, “અમે હવે નાટો દેશોની સહાયની માંગતા નથી અને ન તો જરૂર છે—અમને ક્યારેય હતી પણ નહીં.”
ટ્રમ્પે જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા એશિયાઈ ભાગીદારોને લઈને પણ આ જ રુખ પુનરાવર્તિત કર્યો અને કહ્યું, “અમને કોઈની મદદની જરૂર નથી.”
તેઓએ એક દિવસ પહેલા ઓવલ ઓફિસમાં પણ સહયોગી દેશોના રુખ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. બ્રિટનનો ઉલ્લેખ કરતાં ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેમણે કેટલાક યુદ્ધપोत અને માઇનસ્વીપર મોકલવા માટે વિનંતી કરી હતી, પરંતુ જવાબ તેમની અપેક્ષા મુજબ મળ્યો નહોતો.
ટ્રમ્પે જણાવ્યું, “મેં પછી કહ્યું કે હવે તેમની જરૂર નથી. મને મદદ શરૂઆતમાં જોઈએ હતી, જીત્યા પછી નહીં.”
તેઓએ વિદેશમાં તૈનાત અમેરિકી સૈનિકોને ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે અમેરિકા જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને જર્મની જેવા દેશોની સુરક્ષામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.
ગૌરતલબ છે કે 1949માં સ્થાપિત નાટો સામૂહિક રક્ષા ના સિદ્ધાંતો પર કાર્ય કરે છે, જેમાં અમેરિકા સૌથી મોટો સૈન્ય અને નાણાકીય યોગદાનકર્તા છે. રક્ષા ખર્ચ અને જવાબદારીના વહેંચાણને લઈને અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓ વચ્ચે લાંબા સમયથી મતભેદો રહ્યા છે.
ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ લાંબા સમયથી અમેરિકા ની મધ્ય-પૂર્વ નીતિનું મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો રહ્યો છે. પોતાના પહેલા કાર્યકાળમાં, ટ્રમ્પે 2015ના ઈરાન પરમાણુ સમજૂતીમાંથી અમેરિકા ને બહાર કાઢી દીધું હતું, આ કહેતા કે આ સમજૂતી ઈરાનને સ્થાયી રીતે પરમાણુ હથિયાર બનાવવા થી રોકતી નથી.
–
ડીએસસી