નવી દિલ્હી, 3 સપ્ટેમ્બર: વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા ભૂ-રાજનીતિક પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે ભારત અને બેલ્જિયમે રક્ષા સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે ગુરુવારના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે બેલ્જિયમના રક્ષા મંત્રી થિયોએ ફ્રાંકેન સાથે પ્રતિનિધિ સ્તરની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા કરી. આ દરમિયાન રક્ષા ઉદ્યોગ સહયોગ હેઠળ અનેક સમજૂતી પત્રો અને કરારો પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.
આ સમજૂતોનો ઉદ્દેશ ભારતીય કુશળતા અને ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરીને બેલ્જિયમની ટેકનોલોજીનો લાભ લેવા માટે છે. બંને દેશોએ રક્ષા અને સુરક્ષા સહયોગને આગળ વધારવા ઉપરાંત રક્ષા ઉદ્યોગો વચ્ચેની ભાગીદારી વધારવાની શક્યતાઓ પર ચર્ચા કરી. ચર્ચા અંગે રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું, “આજે નવી દિલ્હીમાં બેલ્જિયમના રક્ષા અને વેપાર મંત્રી થિયોએ ફ્રાંકેન સાથે ખૂબ જ અર્થપૂર્ણ બેઠક થઈ. અમે ભારત અને બેલ્જિયમ વચ્ચેના રક્ષા સંબંધો અને રક્ષા ઉદ્યોગ સહયોગની સમગ્ર વ્યાપકતાની સમીક્ષા કરી.”
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે વિશ્વ હાલમાં મોટા ભૂ-રાજનીતિક અને આર્થિક સંકટોનો સામનો કરી રહ્યું છે. આમાંની ઘણી પરિસ્થિતિઓ ભારત અને બેલ્જિયમના કારણે સર્જાયેલી નથી, પરંતુ બંને દેશોને મળીને આ પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. આવી સ્થિતિમાં કોઈ મિત્ર અને મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર દેશ સાથેની મુલાકાત વિચારધારા અને દૃષ્ટિકોણોના આદાન-પ્રદાન માટે એક ઉપયોગી અવસર પ્રદાન કરે છે.
તેઓએ કહ્યું કે ભારત અને બેલ્જિયમ વચ્ચેના સંબંધો લાંબા સમયથી મજબૂત અને મિત્રતાપૂર્ણ રહ્યા છે. બંને દેશોની ભાગીદારી પરસ્પર માન અને લોકતંત્રના મૂલ્યો અને નિયમ આધારિત વૈશ્વિક વ્યવસ્થાની પ્રતિબદ્ધતાના આધારે છે. તેમણે જુલાઈ 2026માં યોજાયેલા ભારત-બેલ્જિયમ વ્યૂહાત્મક સંવાદનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. રક્ષા મંત્રીએ જણાવ્યું કે આ સંવાદે બંને દેશોના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને આગળ વધારવા માટે એક સંસ્થાગત ઢાંચો પ્રદાન કર્યો છે. જેમાં રક્ષા અને સુરક્ષા સહયોગ પણ મહત્વના ક્ષેત્રો છે.
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે ભારત અને બેલ્જિયમ વચ્ચે રક્ષા સહયોગને વધુ વિસ્તૃત કરવાની ઘણી શક્યતાઓ છે. ખાસ કરીને બંને દેશોના રક્ષા ઉદ્યોગો વચ્ચે સહયોગને મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત બેલ્જિયમ અને ભારતીય રક્ષા કંપનીઓ વચ્ચે વધુ સહયોગનું સ્વાગત કરે છે. આનું મહત્વ એ છે કે બંને દેશ રક્ષા ક્ષેત્રમાં ઔદ્યોગિક ભાગીદારી, ટેકનિકી સહયોગ અને રક્ષા ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલા અવસરોને આગળ વધારી શકે છે.
થિયોએ ફ્રાંકેનના ભારત પ્રવાસનો ઉલ્લેખ કરતાં રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે બેલ્જિયમના રક્ષા મંત્રી તરીકે આ તેમની ભારતની બીજી મુલાકાત છે. તેમણે માર્ચ 2025માં ફ્રાંકેન અને બેલ્જિયમની રાજકુમારી એસ્ટ્રિડ સાથે થયેલી અગાઉની મુલાકાતોને યાદ કર્યું. રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે આ મુલાકાતોએ બંને દેશો વચ્ચેની ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવામાં યોગદાન આપ્યું છે. ભારત-બેલ્જિયમ રક્ષા મંત્રીઓની આ બેઠક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે વિશ્વ ઝડપથી બદલાતા સુરક્ષા અને આર્થિક વાતાવરણનો સામનો કરી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને યુક્રેન યુદ્ધ સહિતની વિવિધ વૈશ્વિક ઘટનાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યવસ્થાના સમક્ષ નવી પડકારો ઊભા કર્યા છે.
રક્ષા નિષ્ણાતોના અનુસાર, આવા વાતાવરણમાં ભારત અને બેલ્જિયમનો રક્ષા સહયોગ વધારવો ખાસ સંકેત આપે છે. આ દર્શાવે છે કે બંને દેશો તેમની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને માત્ર પરંપરાગત સંબંધો સુધી મર્યાદિત રાખવા બદલે રક્ષા અને સુરક્ષા ક્ષેત્રમાં નવી દિશા આપવા માંગે છે.