જિનેવા, 5 જુલાઈ: ભારતના વિદેશ રાજ્ય મંત્રી કેર્તી વર્ધન સિંહ રવિવારે સ્વિટ્ઝરલૅન્ડના જિનેવા પહોંચ્યા. તેમનું સ્વાગત જિનેવા એરપોર્ટ પર ભારતના સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં સ્થાયી પ્રતિનિધિ અરિંદમ બાગચી દ્વારા કરવામાં આવ્યું. અહીં તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રથમ ‘ગ્લોબલ ડાયલોગ ઓન એઆઈ ગવર્નન્સ’માં ભાગ લેશે.
ભારતના સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જિનેવા મિશનએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ પર લખ્યું કે માનનીય એમઓએસ વિદેશ બાબતો અને પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રી કેર્તી વર્ધન સિંહ આજે જિનેવા પહોંચ્યા છે. ભારત આ વૈશ્વિક એઆઈ ગવર્નન્સ ચર્ચામાં ભાગ લેવા માટે ઉત્સુક છે, જેમાં માનવને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવશે.
કર્તી વર્ધન સિંહ ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરશે. આ પ્રથમ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ‘ગ્લોબલ ડાયલોગ ઓન એઆઈ ગવર્નન્સ’ 6 અને 7 જુલાઈના રોજ જિનેવામાં યોજાશે.
વિદેશ મંત્રાલય (એમઈએ) દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદન અનુસાર, આ ગ્લોબલ ડાયલોગ ઓન એઆઈ ગવર્નન્સ એક સર્વવ્યાપી અને બહુ-હિતધારક સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મંચ છે, જે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના પ્રસ્તાવ 79/325 હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ સપ્ટેમ્બર 2024માં અપનાવેલા ‘ગ્લોબલ ડિજિટલ કોમ્પેક્ટ’ અને ‘પેક્ટ ઓફ ધ ફ્યુચર’ પછી અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે.
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ સંવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના આંતરરાષ્ટ્રીય ગવર્નન્સને આગળ વધારવાનો એક અવસર આપે છે, જેથી વિવિધ દેશો, ક્ષેત્રીય અને બહુ-હિતધારક પ્રયાસોને એકસાથે લાવવામાં આવે.
સાથે જ એક ‘ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ઇન્ટરનેશનલ સાયન્ટિફિક પેનલ ઓન એ-આઈ (આઈઆઈએસપીએ)’ પણ કાર્યરત છે, જે એઆઈની વૈજ્ઞાનિક સમજ, પારદર્શિતા, જવાબદારી અને માનવ નિરીક્ષણને મજબૂત બનાવવામાં કામ કરે છે. આ પેનલ ખાસ કરીને વિકાસશીલ દેશોની ક્ષમતાને વધારવામાં મદદ કરશે જેથી એઆઈને સ્થિર વિકાસની દિશામાં ઉપયોગ કરી શકાય.
આ તમામ પ્રક્રિયાઓ હેઠળ અપનાવેલા નિયમો અને ઢાંચા મુજબ, સહ-અધ્યક્ષોએ અનેક હિતધારક પરામર્શો પણ કર્યા હતા. જેમાં એક ઇન-પર્સન બેઠક પણ સામેલ હતી, જે ફેબ્રુઆરી 2026માં નવી દિલ્હી ખાતે થયેલ ‘એ-આઈ ઇમ્પેક્ટ સમિટ’ દરમિયાન યોજાઈ હતી.
આ વૈશ્વિક સંવાદમાં આઈઆઈએસપીએની પ્રથમ વાર્ષિક રિપોર્ટ પણ રજૂ કરવામાં આવશે, જેમાં એઆઈની ક્ષમતાઓ, નવા અવસરો અને સંભવિત જોખમોનો વૈજ્ઞાનિક આકલન સામેલ હશે.
જિનેવામાં એઆઈ પર ગ્લોબલ ડાયલોગને આઈઆઈએસપીએની વાર્ષિક રિપોર્ટ મળશે, જે એઆઈની ક્ષમતાઓ, ઉદ્ભવતા અવસરો અને જોખમોનું પ્રથમ સ્વતંત્ર વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન પ્રદાન કરે છે. આ ચર્ચામાં ચાર મુખ્ય વિષયો પર ચર્ચા થશે: એઆઈના સામાજિક અને આર્થિક અસર, એઆઈ સાથે જોડાયેલી અસમાનતાઓને દૂર કરવું, સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય એઆઈ, અને એઆઈના સંદર્ભમાં માનવાધિકાર.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાની અધ્યક્ષ એનાલેના બેયરબોકે અલ સલ્વાડોરના પ્રતિનિધિ એગ્રીસેલ્ડા લોપેઝ અને એસ્ટોનિયાના પ્રતિનિધિ રેન ટામ્સારને 2026 એઆઈ ડાયલોગના સહ-અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. આ ગ્લોબલ ડાયલોગનો બીજો સત્ર મે 2027માં ન્યૂયોર્કમાં યોજાશે.