નવી દિલ્હી, સપ્ટેમ્બર 21: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ધર્મના માધ્યમથી કલ્યાણ અને ઉન્નતિનો સંદેશ આપતા સોમવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ પર સુભાષિત શેર કરવામાં આવ્યું છે. સંસ્કૃત શ્લોક દ્વારા પીએમએ ક્ષમા, વિદ્યા અને અહિંસા અંગે સંદેશ આપ્યો છે.
પ્રધાનમંત્રીએ સંસ્કૃત શ્લોક “એકોઽધર્મઃ પરં શ્રેયઃ ક્ષમૈક શાંતિરુત્તમા. વિદ્યા એકા પરમા તૃપ્તિરહિંસૈક સુખાવહા॥” શેર કર્યો છે, જેનો હિન્દી અર્થ છે કે ધર્મ મનુષ્યને કલ્યાણ અને ઉન્નતિના માર્ગે આગળ વધારે છે. ક્ષમા માનસિક શાંતિનું શ્રેષ્ઠ સાધન છે. વિદ્યા જ વાસ્તવિક સંતોષનું મૂળ આધાર છે અને અહિંસા વિશ્વમાં સ્થાયી સુખ પ્રદાન કરે છે. તેથી, આ ગુણોને આત્મસાત કરીને મનુષ્ય પોતાના જીવનને શ્રેષ્ઠ, શાંતિ અને આનંદમય બનાવી શકે છે.
પ્રધાનમંત્રીએ આ શ્લોક મહાભારતના અંતર્ગત વિદુર નીતિ (ઉદ્યો પર્વ, અધ્યાય 33, શ્લોક 48)માંથી શેર કર્યો છે. આ શ્લોક મહાત્મા વિદુરે હસ્તિનાપુરના રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને આપ્યા હતા. જ્યારે ધૃતરાષ્ટ્ર માનસિક અશાંતિ અને પુત્ર મોહમાં વ્યાકુલ હતા, ત્યારે વિદુરે તેમને નીતિ, ધર્મ અને જીવનના શાશ્વત સત્યનો બોધ કરાવ્યો હતો.
આ શ્લોકમાં જીવનના ચાર સૌથી મોટા અને મૂલ્યવાન સત્ય વિશે વાત કરવામાં આવી છે. આ શ્લોકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ધર્મનો અર્થ કોઈ સંપ્રદાય અથવા પૂજા પદ્ધતિથી નથી, પરંતુ કૃત્ય-પરાયણતા, નૈતિકતા અને માનવતાથી છે. માણસ ભલે ધન કમાય, યશ મેળવે, અથવા સત્તા હાંસલ કરે, પરંતુ અંતે તેનું સાચું માર્ગદર્શન અને રક્ષક તેનો ધર્મ (સત્ય અને સારા કર્મ) જ હોય છે. આ જ જીવનનો શ્રેષ્ઠ કલ્યાણકારી માર્ગ છે.
શ્લોક દ્વારા કહેવામાં આવ્યું છે કે ક્રોધ અને બદલો લેવાની ભાવના મનુષ્યની અંદરની શાંતિને બળીને નાખે છે. જ્યારે કોઈની ભૂલને માફ કરવામાં આવે છે, ત્યારે મન દ્વેષ અને તણાવથી મુક્ત થઈ જાય છે. ક્ષમા વીરતાનું પણ આભૂષણ છે અને માનસિક શાંતિ મેળવવાનો સૌથી અસરકારક સાધન છે.
આ શ્લોકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ધનની ભૂખ ક્યારેય પૂરી થતી નથી; જેટલું મળે છે, તેટલું જ લાલચ વધે છે. તેના વિરુદ્ધ, વિદ્યા (જ્ઞાન) મનુષ્યના અજ્ઞાનને દૂર કરે છે, તેને વિવેકશીલ બનાવે છે અને જીવનમાં એવું સંબળ આપે છે કે વ્યક્તિ દરેક પરિસ્થિતિમાં સંતોષ અને આનંદમાં રહે છે.
શ્લોકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અહિંસા, દ્વેષ અને કલહ હંમેશા ભય, અસુરક્ષા અને દુખને જન્મ આપે છે. જ્યાં અહિંસા અને કરુણા વસે છે, ત્યાં સમાજમાં અને પોતાના જીવનમાં પણ પ્રેમ, ભાઈચારો અને સચ્ચું સુખ કાયમ રહે છે.
–
એસડી/એએસ