નવી દિલ્હી, 13 ઓગસ્ટ: કેન્દ્ર સરકાર મલ્ટીલેંગ્વલ અને વોઇસ-ફર્સ્ટ એઆઈ ટેકનોલોજી પર કામ કરી રહી છે, જેથી શાસન અને જાહેર સેવાઓ વધુ સમાવિષ્ટ અને સરળ બની શકે.
सूचना प्रौद्योगिकी मंत्रालयના જણાવ્યા અનુસાર, આ લક્ષ્ય માટે ડિજિટલ ઇન્ડિયા ‘ભાષિણી’ ડિવિઝન ડીઆઈબીડી અને નીતિ આયોગે ભાષિણી ફોર સેવા/સંચાલન પહેલ હેઠળ એક ઘોષણાપત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
આ ભાગીદારીનો ઉદ્દેશ ‘ભાષિણી’ના મલ્ટીલેંગ્વલ એઆઈ ઇકોસિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને શાસનને વધુ સમાવિષ્ટ અને સુલભ બનાવવાનો છે. આ માટે નીતિ આયોગના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને સેવાઓમાં એઆઈ આધારિત ભાષા ટેકનોલોજીનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.
સરકારી નિવેદનમાં જણાવ્યું છે, “આ ભાગીદારી નાગરિકોને તેમની પસંદની ભારતીય ભાષાઓમાં સરકારી માહિતી અને સેવાઓ સુધી પહોંચાડશે. આથી સરકાર અને નાગરિકો વચ્ચે સંવાદ મજબૂત થશે અને જાહેર સેવા વિતરણમાં બહુભાષી સંચાલનને પ્રોત્સાહન મળશે.”
આ ભાગીદારી હેઠળ ‘ભાષિણી’ના ભાષા અનુવાદ એપીઆઈ અને રેફરન્સ એપ્લિકેશન દ્વારા નીતિ આયોગની સેવાઓ સુધી બહુભાષી પહોંચ સરળ બનશે. સાથે જ અનુવાદ મોડેલના વિકાસ અને સતત સુધારામાં મદદ મળશે. ભાષા ટેકનોલોજી ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, ડોક્યુમેન્ટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ અને સંચાર વર્કફ્લોમાં પણ સામેલ કરવામાં આવશે.
આ ઇકોસિસ્ટમનો એક મહત્વનો ભાગ ‘સ્મૃતિ’ છે. તેનું પૂરું નામ સિસ્ટમ ફોર મીટિંગ રેકોર્ડિંગ, ઇન્ફોર્મેશન અને ટ્રાન્સક્રિપ્શન ઇન્ટરફેસ છે. આને ‘ભાષિણી’ સાથે મળીને વિકસાવવામાં આવ્યું છે. ‘સ્મૃતિ’ બેઠકના મિનિટ્સને આપોઆપ તૈયાર કરશે અને તેમનો બહુભાષી અનુવાદ પણ કરશે. આથી સરકારી કાર્યક્ષમતા વધશે અને અંતિમ વ્યક્તિ સુધી શાસન વધુ સમાવિષ્ટ બનશે.
આ સહયોગ નીતિ આયોગના ‘નીતિ તારા’ એટલે કે ટૂલકિટ ફોર એનાલિસિસ, રિવ્યૂ અને એક્શન પર પણ આધારિત છે. ‘નીતિ તારા’ ડેટાને જમીન પરની કાર્યવાહીમાં ફેરવે છે.
હાલમાં દેશભરમાં 200થી વધુ ક્ષમતા નિર્માણ સત્રો યોજાઈ ચૂક્યા છે. આ દ્વારા જિલ્લાઓ અને બ્લોકોમાં 4,000થી વધુ અધિકારીઓને ડેટા આધારિત અંતર્દષ્ટિ માટે તાલીમ આપવામાં આવી છે, જેથી તેઓ સાક્ષ્ય આધારિત નિર્ણય લઈ શકે.
ભાગીદારી હેઠળ નીતિ આયોગના વિવિધ ક્ષેત્રો માટે રેફરન્સ એપ્લિકેશન અને વોઇસ બોટ પણ વિકસાવવામાં આવશે. સાથે જ વિશેષ શબ્દાવલી અને ક્ષેત્ર વિશેષની જરૂરિયાતો માટે ભાષા ટેકનોલોજી મજબૂત કરવામાં આવશે.
‘ભાષિણી સહયોગી’ દ્વારા ‘ભાષાદાન’નો ઉપયોગ કરીને ભાષાઈ ડેટાનું સંગ્રહ, ક્યુરેશન અને પ્રસાર કરવામાં આવશે. આ માટે નીતિ આયોગના અધિકારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકોને ટેક્સ્ટ, ઓડિયો અને વિડિયો નમૂના આપવા માટે વિનંતી કરવામાં આવશે.
–