નવી દિલ્હી, 20 જુલાઈ: સરકારએ પેટ્રોલમાં હાલના 20 ટકા કરતાં વધુ એથેનોલ મિશ્રણ પર કોઈ નિર્ણય નથી લીધો. આવનારા સમયમાં કોઈ પણ નિર્ણય વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અને પક્ષકારો સાથે ચર્ચા પછી લેવામાં આવશે. આ માહિતી કેન્દ્રિય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ રાજ્ય મંત્રી સુરેશ ગોપીએ સોમવારે રાજ્યસભામાં આપી.
ઉચ્ચ સદનમાં લખિત જવાબમાં ગોપીએ જણાવ્યું, “હાલમાં એથેનોલ મિશ્રણના લક્ષ્યને E20થી આગળ વધારવા માટે કોઈ નિર્ણય નથી લેવામાં આવ્યો.”
તેઓએ વધુમાં કહ્યું, “એથેનોલ મિશ્રણના સ્તરને વધારવા માટેના કોઈપણ પ્રસ્તાવ પર નિર્ણય વ્યાપક વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનિકલ અભ્યાસ અને ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ અને સંશોધન સંસ્થાઓ સાથે ચર્ચા બાદ જ લેવામાં આવશે.”
કેન્દ્રિય મંત્રીએ જણાવ્યું કે, “ભારતએ પેટ્રોલમાં 20 ટકા એથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્ય સમયથી પાંચ વર્ષ પહેલા જ પ્રાપ્ત કર્યો છે. આને બે દાયકાથી વધુ સમય સુધી ધીમે ધીમે લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, અને પેટ્રોલમાં એથેનોલ મિશ્રણનો સરેરાશ સ્તર 2013-14માં લગભગ 1.53 ટકા થી વધીને 2025-26 એથેનોલ પુરવઠા વર્ષ દરમિયાન 20 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે.”
સુરેશ ગોપી મુજબ, વર્ષ 2014-15થી લાગુ થયેલા એથેનોલ મિશ્રણ કાર્યક્રમે દેશને મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને પર્યાવરણલક્ષી લાભો આપ્યા છે.
આ કાર્યક્રમના કારણે અત્યાર સુધી 1.97 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની વિદેશી ચલણની બચત થઈ છે, લગભગ 316 લાખ ટન કાચા તેલના આયાતમાં ઘટાડો થયો છે, અને લગભગ 952 લાખ ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. ખેડૂતોને 1.66 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની વધારાની આવક મળી છે.
વાહનોના પ્રદર્શનને લઈને ઉઠાવેલી ચિંતાઓ પર મંત્રીે જણાવ્યું કે, સરકારને વાહન ઉત્પાદકો, ઓટોમોબાઇલ સંઘો અથવા ગ્રાહક સંસ્થાઓ તરફથી E20 ઇંધણના કારણે એન્જિન ખરાબ થવા, ફ્યુઅલ પંપમાં સમસ્યાઓ, જંગ લાગવા અથવા પાણીના મિશ્રણ જેવી સમસ્યાઓ અંગે કોઈ વ્યાપક અથવા પ્રમાણિત ફરિયાદ પ્રાપ્ત થઈ નથી.
તેમ છતાં, મીડિયા રિપોર્ટો અને સોશિયલ મીડિયા પર ઉઠાવેલી ચિંતાઓને સ્વીકારતા ગોપીએ જણાવ્યું કે, આનો વૈજ્ઞાનિક રીતે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યો છે.
તેઓએ કહ્યું, “20 કરોડથી વધુ દ્વિચક્રીય વાહનો અને 3 કરોડથી વધુ પેટ્રોલ કાર, જેમાં E20 પ્રમાણનથી પહેલા બનાવવામાં આવેલ ઘણા વાહનો પણ સામેલ છે, છેલ્લા દોઢથી ત્રણ વર્ષથી E15-પ્લસ અને E19-E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. તેમ છતાં મોટા પાયે એન્જિન ખરાબ થવા અથવા વાહન બંધ પડવાના કોઈ પ્રમાણિત પુરાવા મળ્યા નથી.”
ઉદ્યોગના આંકડાઓનો ઉલ્લેખ કરતા ગોપીએ જણાવ્યું કે, એક મુખ્ય યાત્રી વાહન ઉત્પાદકે 2025-26 દરમિયાન 2.84 કરોડ વાહનોના સર્વિસ રેકોર્ડનું વિશ્લેષણ કર્યું, જેમાં લગભગ 1.5 કરોડ એવા વાહનો પણ સામેલ હતા જે E20 માટે પ્રમાણિત નથી. તપાસમાં ઇંધણના કારણે કોઈપણ પ્રકારના નુકસાનનો પુરાવો મળ્યો નથી. તેમણે જણાવ્યું કે એક મુખ્ય દ્વિચક્રીય વાહન ઉત્પાદકે પણ આવું જ નિષ્કર્ષ રજૂ કર્યું છે.
–
એબીએસ